تعویض روغن موتور در زمان مناسب، یکی از اصلیترین اقدامات نگهداری خودرو است که تأثیر مستقیمی بر سلامت و عملکرد موتور دارد. روغن موتور همانند خون در بدن انسان، وظیفه روانکاری، خنککاری و پاکسازی اجزای داخلی موتور را دارد. اما با گذشت زمان و کارکرد موتور، این روغن خاصیت خود را از دست میدهد. در نتیجه دانستن زمان تعویض روغن خودرو برای هر رانندهای ضروری است.
از طرفی، نادیده گرفتن زمان تعویض روغن ماشین میتواند باعث افزایش اصطکاک قطعات، داغ شدن موتور و حتی آسیبهای جدی به یاتاقانها و پیستونها شود. بنابراین اگر میخواهید خودرویتان همیشه نرم، بیصدا و پرقدرت کار کند، باید بدانید چه موقع روغن ماشین را عوض کنید و چه علائمی نشان میدهند زمان آن رسیده است.
چرا شناخت زمان تعویض روغن خودرو مهم است؟
روغن موتور در اثر گرما، آلودگی و واکنشهای شیمیایی درون موتور بهمرور زمان فاسد میشود. ذرات دوده، گردوغبار و سوخت ناقص در روغن جمع میشوند و باعث میشوند خاصیت روانکنندگی آن کاهش پیدا کند. این اتفاق اگر بهموقع کنترل نشود، به فرسایش شدید قطعات و کاهش عمر مفید موتور منجر خواهد شد.
به همین دلیل کارشناسان خودرو توصیه میکنند همیشه با بررسی ظاهری و دورهای، وضعیت روغن را کنترل کنید و زمان تعویض روغن خودرو را جدی بگیرید.
نشانههایی که میگویند زمان تعویض روغن خودرو رسیده است
در ادامه، فهرستی از مهمترین نشانهها را میخوانید که نشان میدهند روغن موتور دیگر کارایی لازم را ندارد و باید تعویض شود. آشنایی با این علائم کمک میکند قبل از بروز آسیبهای پرهزینه، اقدام به تعویض روغن خودرو کنید.
روشن شدن چراغ روغن یا چراغ چک موتور:
وقتی چراغ روغن روشن میشود، یعنی فشار یا کیفیت روغن پایین آمده است. این یکی از مطمئنترین نشانهها برای رسیدن زمان تعویض روغن خودرو است.تغییر رنگ روغن موتور خودرو:
روغن تازه رنگ کهربایی روشن دارد؛ اگر تیره یا سیاه و غلیظ شود، یعنی پر از آلودگی و ذرات معلق است و باید تعویض گردد.بوی سوختگی از روغن یا موتور:
بوی سوختگی نشانه داغ شدن بیش از حد روغن است. در این حالت روغن دیگر نمیتواند وظیفه روانکاری و خنککاری را انجام دهد.صدای غیرعادی موتور (تیکتیک یا ضربه):
فرسودگی یا کمبود روغن باعث تماس فلز با فلز در داخل موتور میشود و صدای مشخصی تولید میکند.افزایش مصرف سوخت یا کاهش شتاب:
وقتی روغن آلوده باشد، اصطکاک زیاد میشود و موتور برای حرکت به انرژی بیشتری نیاز دارد، در نتیجه مصرف سوخت بالا میرود.دود تیره یا آبی از اگزوز:
این نوع دود معمولاً نشاندهندهی سوختن روغن در محفظه احتراق است. در این حالت زمان تعویض روغن خودرو فوراً فرا رسیده است.کاهش سطح روغن روی گیج اندازهگیری:
اگر سطح روغن پایینتر از حد استاندارد باشد، احتمال نشتی یا تبخیر وجود دارد و باید سریعاً بررسی شود.لرزش یا ناپایداری دور موتور در حالت درجا:
روغن کهنه باعث ناهماهنگی در عملکرد موتور میشود. اگر احساس کردید خودرو لرزش دارد، ممکن است وقت تعویض روغن باشد.افزایش غیرعادی دمای موتور:
روغن کهنه توان دفع حرارت را ندارد. بالا رفتن دمای موتور یکی از نشانههای واضح رسیدن زمان تعویض روغن خودرو است.گذشت مسافت یا زمان زیاد از آخرین سرویس:
اگر بیش از 5000 تا 8000 کیلومتر رانندگی کردهاید یا بیش از شش ماه از آخرین تعویض گذشته، وقت آن است که روغن را عوض کنید.
چه موقع زمان تعویض روغن خودرو فرا میرسد؟
به طور کلی، فواصل استاندارد تعویض روغن در خودروهای معمولی بین 5000 تا 8000 کیلومتر یا هر ۳ تا ۶ ماه است؛ هرکدام زودتر فرا برسد، ملاک قرار میگیرد. البته نوع روغن و شرایط رانندگی شما نقش مهمی در تعیین بهترین زمان برای تعویض روغن خودرو دارند.
در رانندگی شهری و ترافیک سنگین، روغن سریعتر مستهلک میشود.
رانندگی در هوای بسیار گرم، سرد یا گردوغبار زیاد هم فواصل تعویض را کوتاهتر میکند.
استفاده از روغنهای سنتتیک معمولاً فواصل طولانیتری بین تعویضها فراهم میکند.
بنابراین بهتر است علاوه بر کیلومترشمار، همیشه ظاهر و رفتار موتور را نیز بررسی کنید تا دقیقاً بدانید چه موقع روغن ماشین را عوض کنیم؟
اگر به موقع روغن ماشین را عوض نکنیم چه میشود؟
بیتوجهی به زمان تعویض روغن خودرو به راحتی یک موتور سالم را به خرابیهای جدی میکشاند. روغن موتور وظیفه دارد بین قطعات فلزی فاصله ایجاد کند تا اصطکاک به حداقل برسد. وقتی این روغن کهنه و آلوده شود، دیگر نمیتواند لایه محافظ خود را حفظ نموده و قطعات مستقیماً با هم در تماس قرار میگیرند. همین تماس فلزی بهمرور باعث سایش، خراش، و افزایش حرارت در موتور میشود.
علاوه بر این، وقتی روغن بهموقع عوض نشود، ذرات معلق و لجن روغنی در مسیرهای داخلی موتور تهنشین میشوند و به تدریج مسیر عبور روغن را میبندند. در این حالت پمپ روغن نمیتواند فشار کافی ایجاد کند و روانکاری موتور مختل میگردد. نتیجه آن، افزایش دمای کارکرد و کاهش راندمان و گاهی قفل کردن کامل موتور است. بسیاری از خرابیهای پرهزینهای که در تعمیرگاه با آن مواجه میشویم، فقط به خاطر تعویض نکردن به موقع روغن رخ داده است! چیزی که با یک سرویس ساده قابل پیشگیری بود.
در نهایت، وقتی راننده به زمان تعویض روغن ماشین بیتوجهی میکند، در واقع عمر موتور را کم خواهد کرد؛ زیرا روغن تازه نه تنها باعث روانتر کار کردن موتور میشود، بلکه مصرف سوخت را بهینه کرده و صدای کارکرد را کاهش میدهد. به همین دلیل همیشه توصیه شده که تعویض روغن را هزینه در نظر نگیرند، بلکه آن را نوعی اقدام حیاتی به منظور سلامت خودرو بدانند.
نکات مهم درباره تعویض روغن خودرو
برای اینکه موتور همیشه سالم و پرقدرت بماند، در هنگام تعویض روغن به این نکات توجه کنید:
همزمان فیلتر روغن را نیز تعویض کنید تا آلودگیهای قبلی به روغن جدید منتقل نشوند.
از روغن موتور باکیفیت و مطابق دفترچه راهنما استفاده کرده و به شاخصهای API ، SAE و استاندارد دقت کنید.
به سطح روغن روی گیج توجه داشته باشید؛ کاهش ناگهانی میتواند نشانه نشتی یا سوختن روغن باشد.
در شرایط سخت رانندگی (ترافیک، هوای خیلی گرم یا سرد، مسیرهای خاکی) روغن را زودتر از موعد عوض کنید.
حتی اگر خودرو استفاده نمیشود، سالی یکبار روغن را عوض کرده چون با گذشت زمان، خاصیت شیمیایی خود را از دست میدهد.
جمعبندی: دیگر زمان تعویض روغن خودرو را فراموش نکنید!
تعویض بهموقع روغن موتور یکی از سادهترین ولی مهمترین کارهایی است که هر راننده باید انجام دهد. رعایت زمان تعویض روغن خودرو باعث افزایش عمر موتور، کاهش مصرف سوخت و جلوگیری از خرابیهای پرهزینه میشود.
با شناخت علائم هشداردهنده، بررسی منظم سطح و رنگ روغن، و رعایت دستورالعملهای کارخانه، همیشه از سلامت موتور خود مطمئن خواهید بود. به یاد داشته باشید که بهترین زمان برای تعویض روغن خودرو همان زمانی است که اولین نشانهها را دیدید، نه وقتی که موتور آسیب دیده است.
بیشتر بخوانید: چگونه بفهمیم روغن موتور تقلبی است؟