به گزارش باماشین، صنعت خودرو یکی از پرسودترین و بزرگترین صنایع جهان است که گردش مالی سرسامآوری دارد. غولهای خودروسازی در هر سال صدها میلیارد دلار درآمد کسب میکنند که این رقم نشاندهنده عظمت درآمد خودروسازان در سطح جهانی است. برای درک بهتر این اعداد کافی است بدانیم برخی خودروسازان بزرگ، در هر روز میلیونها دلار و حتی در هر ساعت صدها هزار دلار درآمد دارند! به عنوان نمونه، همین حالا که در حال خواندن این مقاله هستیم، شرکت تویوتا حدود ۹ هزار دلار در ثانیه درآمد کسب میکند.
اگر میخواهید پولسازترین خودروسازان جهانی را شناخته و بدانید که هر کدام چقدر سود و درآمد دارند، این مقاله را از دست ندهید. اینجا به بررسی میزان درآمد و سود تعدادی از بزرگترین خودروسازان جهانی و همچنین خودروسازان ایرانی میپردازیم. هدف ما ارائه تصویری شفاف از ارقام مالی این شرکتها است تا مخاطبان به خوبی متوجه شوند پولسازترین خودروسازان جهان چقدر درآمد دارند و مقایسهای کلی با وضعیت خودروسازان ایرانی صورت گیرد.
درآمد خودروسازان جهانی چقدر است؟
خودروسازان بزرگ جهان سالانه صدها میلیارد دلار درآمد دارند و سودآوری بسیاری از آنها نیز قابل توجه است. در ادامه، ۱۰ شرکت از مطرحترین و پولسازترین خودروسازان جهان را بررسی میکنیم. برای هر شرکت، علاوه بر درآمد سالانه، میزان تقریبی درآمد روزانه، ساعتی و ثانیهای آن را نیز ذکر خواهیم کرد تا به شکل ملموسی عظمت ارقام مالی آنها را درک کنید. لازم به ذکر است که تمام ارقام درآمدی دلاری بر اساس آخرین سال مالی گزارششده (سال ۲۰۲3-۲۰۲4) است و سود خالص نیز از گزارشهای مالی اخیر برداشت شده است.
تویوتا؛ بزرگترین خودروساز دنیا از نظر درآمد
تویوتا سالهاست که در صدر فهرست درآمد صنعت خودروسازی قرار دارد. این شرکت ژاپنی در سال مالی اخیر خود حدود ۲۹۱ میلیارد دلار درآمد سالانه داشته و چنین رقمی، با فروش بیش از ۱۰ میلیون دستگاه خودرو در سال حاصل شده است. این میزان درآمد معادل حدود ۰٫۸ میلیارد دلار در روز است. به بیان دیگر، تویوتا روزانه نزدیک به 800 میلیون دلار درآمد دارد که میشود حدود ۳۳ میلیون دلار در ساعت و در هر ثانیه حدود ۹٫۲ هزار دلار! به زبان ساده، هر ثانیهای که میگذرد تویوتا چندین هزار دلار به درآمد خود میافزاید.
این شرکت علاوه بر درآمد عظیم، سودآوری بالایی نیز دارد. طبق آخرین گزارشها، تویوتا در سال مالی ۲۰۲۳ به سود خالصی در حدود ۳۲ میلیارد دلار دست یافت که یک رکورد تاریخی برای این شرکت محسوب میشود. حاشیه سود عملیاتی تویوتا به لطف فروش خوب و مدیریت هزینهها قابل توجه بوده و این خودروساز را به پولسازترین برند صنعت خودرو تبدیل کرده است.
درآمد سالانه: حدود ۲۹۱ میلیارد دلار
درآمد روزانه: حدود ۰٫۸ میلیارد دلار (معادل ~۸۰۰ میلیون دلار در روز)
درآمد ساعتی: حدود ۳۳ میلیون دلار در ساعت
درآمد ثانیهای: حدود ۹٫۲ هزار دلار در هر ثانیه
تویوتا با چنین درآمد و سود عظیمی، جایگاه خود را به عنوان پیشتاز صنعت خودروسازی تثبیت کرده است. این شرکت نه تنها بزرگترین خودروساز ژاپن است بلکه در رقابت جهانی نیز همواره یکی از دو رتبه نخست از نظر درآمد خودروسازان را در اختیار دارد.
فولکسواگن؛ رقیب دیرینه تویوتا در درآمد
گروه خودروسازی فولکسواگن بزرگترین خودروساز اروپاست و از نظر درآمد معمولاً در کنار تویوتا رقابت میکند. درآمد سالانه این گروه آلمانی حدود ۲۷۶٫۹ میلیارد دلار گزارش شده است. فولکسواگن مالک برندهای مشهوری مانند آئودی، پورشه، بنتلی، بوگاتی، لامبورگینی و ... است و مجموع فروش این برندها چنین درآمد عظیمی را رقم میزند. درآمد روزانه فولکسواگن به طور تقریبی ۰٫۷۶ میلیارد دلار در روز است که یعنی حدود ۷۶۰ میلیون دلار در روز. این رقم معادل حدود ۳۱٫۶ میلیون دلار در ساعت یا ۸٫۱ هزار دلار در ثانیه میباشد. به عبارت دیگر، فولکسواگن نیز در هر ثانیه بیش از ۸ هزار دلار درآمد کسب میکند.
سود خالص سالانه فولکسواگن نیز قابل توجه است؛ این شرکت در سال ۲۰۲۳ میلادی حدود ۱۷ میلیارد دلار سود خالص داشته (بعد از کسر مالیات) که نشاندهنده عملکرد مالی قدرتمند آن است. حاشیه سود عملیاتی فولکسواگن به دلیل تعدد برندهای لوکس در سبد محصولاتش مناسب بوده و این شرکت را به دومین خودروساز پردرآمد جهان تبدیل کرده است.
درآمد سالانه: حدود ۲۷۶٫۹ میلیارد دلار
درآمد روزانه: حدود ۷۶۰ میلیون دلار در روز
درآمد ساعتی: حدود ۳۱٫۶ میلیون دلار در ساعت
درآمد ثانیهای: حدود ۸٫۱ هزار دلار در هر ثانیه
گروه فولکسواگن با این درآمد هنگفت و تنوع برندهای تحت مالکیت خود، همواره یکی از بازیگران اصلی صنعت خودرو بوده و از نظر درآمد خودروسازان جهانی در رتبههای برتر جای دارد. هرچند در سالهای اخیر رقابت تنگاتنگی با تویوتا داشته، اما همچنان یکی از دو قطب بزرگ درآمدی دنیای خودرو به شمار میرود.
مرسدس بنز؛ پیشتاز لوکس همراه با درآمد و سود بالا
شرکت دایملر آ گ که اکنون با نام گروه مرسدس بنز (Mercedes-Benz Group) شناخته میشود، سومین خودروساز پردرآمد دنیا است. این شرکت آلمانی سازنده خودروهای لوکس مرسدسبنز و کامیونهای دایملر میباشد و درآمد سالانه مرسدس بنز در سالهای اخیر حدود ۱۳۲ میلیارد دلار اعلام گردیده است. این میزان درآمد معادل حدود ۰٫۳۶ میلیارد دلار در روز (۳۶۰ میلیون دلار روزانه) است. در نتیجه مرسدس بنز در هر ساعت حدود ۱۵ میلیون دلار درآمد دارد که میشود تقریباً ۴٫۲ هزار دلار در هر ثانیه.
مرسدس بنز به خاطر فروش خودروهای لوکس و گرانقیمت، حاشیه سود بالایی دارد. سود خالص سالانه این شرکت در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۵ میلیارد دلار گزارش شده است که نشان میدهد مرسدس علاوه بر درآمد بالا، بسیار سودآور نیز هست.
درآمد سالانه: حدود ۱۳۲ میلیارد دلار
درآمد روزانه: حدود ۰٫۳۶ میلیارد دلار (۳۶۰ میلیون دلار در روز)
درآمد ساعتی: حدود ۱۵ میلیون دلار در ساعت
درآمد ثانیهای: حدود ۴٫۲ هزار دلار در هر ثانیه
مرسدس بنز با ترکیب موفقیتآمیز برند لوکس و تولید انبوه (بیش از ۲ میلیون دستگاه در سال) توانسته است یکی از پولسازترین خودروسازان جهان باشد. این شرکت همواره در فهرست برترینها از نظر درآمد و سود قرار داشته و اعتبار زیادی در صنعت خودرو کسب کرده و در کشور ما نیز طرفداران خود را داشته و یک سواری محبوب محسوب میشود.
استلانتیس؛ غول نوظهور جهانی!
استلانتیس شرکت خودروسازی نسبتاً جدیدی است که در سال ۲۰۲۱ از ادغام گروه فیات کرایسلر و گروه پژو سیتروئن تشکیل شد. با وجود عمر کوتاه، استلانتیس به سرعت به یکی از بزرگترین خودروسازان جهان از نظر درآمد تبدیل شد. درآمد سالانه این شرکت چندملیتی حدود ۱۶۳٫۴ میلیارد دلار برآورد میشود. این یعنی استلانتیس روزانه نزدیک به ۴۵۰ میلیون دلار درآمد دارد و در هر ساعت معادل ۱۸٫۸ میلیون دلار کسب میکند. درآمد ثانیهای این غول خودروسازی نیز تقریباً ۵٫۲ هزار دلار در هر ثانیه است.
ترکیب برندهای متعددی مانند پژو، سیتروئن، اوپل، کرایسلر، جیپ، دوج، مازراتی و آلفارومئو در زیرمجموعه استلانتیس باعث این درآمد بالا شده است و جالبتر اینکه استلانتیس یکی از سودآورترین خودروسازان جهان نیز به شمار میرود. در سال ۲۰۲۳ میلادی سود خالص استلانتیس حدود ۲۰ میلیارد دلار (معادل ۱۸٫۶ میلیارد یورو) بوده است که نشاندهنده حاشیه سود عالی آن است. استلانتیس با مدیریت هزینه و بهرهگیری از مقیاس بزرگ تولید، توانسته عملکرد مالی کمنظیری ارائه دهد.
درآمد سالانه: حدود ۱۶۳٫۴ میلیارد دلار
درآمد روزانه: حدود ۴۵۰ میلیون دلار در روز
درآمد ساعتی: حدود ۱۸٫۸ میلیون دلار در ساعت
درآمد ثانیهای: حدود ۵٫۲ هزار دلار در هر ثانیه
استلانتیس با این ابعاد درآمد و سود، اکنون در میان پنج شرکت برتر خودروسازی جهان قرار دارد. تنوع جغرافیایی و برندهای گوناگون زیر چتر استلانتیس (از آمریکای شمالی تا اروپا) به این شرکت کمک کرده تا به سرعت در فهرست درآمد خودروسازان جهانی صعود کند.
جنرال موتورز؛ بازیگر قدیمی آمریکا
جنرال موتورز از قدیمیترین خودروسازان ایالات متحده و جهان است. این شرکت نیز با مالکیت برندهای مطرحی چون شورولت، بیوک، کادیلاک و جیامسی، همچنان جزو پردرآمدترین خودروسازان محسوب میشود. درآمد سالانه جنرال موتورز حدود ۱۷۱٫۹ میلیارد دلار است که معادل ۰٫۴۷ میلیارد دلار در روز میباشد. یعنی GM به طور متوسط روزانه ۴۷۰ میلیون دلار درآمد کسب میکند و درآمد ساعتی آن حدود ۱۹٫۶ میلیون دلار است. بر همین اساس این شرکت هر ثانیه نزدیک به ۵٫۴ هزار دلار درآمد دارد.
جنرال موتورز پس از طی دوران پر فراز و نشیبی (از جمله اعلام ورشکستگی در سال ۲۰۰۹ و بازسازی ساختار)، اکنون مجدداً سودآور است. سود خالص سالانه جنرال موتورز در سال ۲۰۲۳ نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار گزارش شده است که برای یک خودروساز آمریکایی رقم قابل توجهی است. هرچند حاشیه سود جنرال موتورز نسبت به برخی رقبای ژاپنی و آلمانی کمی پایینتر است، اما این شرکت به لطف فروش بالا در بازار آمریکا و چین، درآمد خود را در سطح بالایی نگه داشته است.
درآمد سالانه: حدود ۱۷۱٫۹ میلیارد دلار
درآمد روزانه: حدود ۴۷۰ میلیون دلار در روز
درآمد ساعتی: حدود ۱۹٫۶ میلیون دلار در ساعت
درآمد ثانیهای: حدود ۵٫۴ هزار دلار در ثانیه
جنرال موتورز نشان داده که حتی شرکتهای باسابقه نیز میتوانند با تغییرات بازار خود را تطبیق دهند و همچنان جزو پولسازترین خودروسازان باقی بمانند. این شرکت با سرمایهگذاری در خودروهای برقی و تکنولوژیهای نوین، در تلاش است حاشیه سود و درآمد خود را در آینده بهبود بخشد.
فورد؛ خودروساز محبوب آمریکایی
شرکت فورد دیگر خودروساز بزرگ آمریکا است که به خاطر تولید خودروهای پرفروشی مثل سری F-150 و موستانگ شناخته میشود. فورد در سالهای اخیر از نظر درآمد کمی پس از جنرال موتورز قرار گرفته است. درآمد سالانه فورد حدود ۱۷۲٫۷ میلیارد دلار اعلام شده است. این میزان یعنی فورد روزانه حدود ۴۷۳ میلیون دلار درآمد کسب کرده و در هر ساعت نزدیک به ۱۹٫۷ میلیون دلار به حساب آن واریز میگردد. درآمد ثانیهای فورد نیز تقریباً ۵٫۵ هزار دلار در ثانیه است.
با اینکه فورد درآمدی همتراز با جنرال موتورز دارد، اما سودآوری آن به دلایل مختلف (از جمله هزینههای بازسازی، سرمایهگذاری در برقیسازی و برخی بازارهای کمسود) کمی کمتر بوده است. در سال ۲۰۲۳ سود خالص فورد حدود ۴٫۳ میلیارد دلار گزارش شد که نشان داده حاشیه سود خالص فورد نسبت به رقبایی چون تویوتا یا مرسدس پایینتر است. با این وجود، فورد با تکیه بر فروش بالا و برند محبوب خود، همچنان یکی از ۱۰ خودروساز پردرآمد دنیا محسوب میشود.
درآمد سالانه: حدود ۱۷۲٫۷ میلیارد دلار
درآمد روزانه: حدود ۴۷۳ میلیون دلار
درآمد ساعتی: حدود ۱۹٫۷ میلیون دلار
درآمد ثانیهای: حدود ۵٫۵ هزار دلار
فورد در حال گذار به سمت خودروهای برقی و فناوریهای آیندهنگر است و انتظار میرود در سالهای آتی با بهبود ترکیب محصولات و کاهش هزینهها، سودآوری خود را افزایش دهد. اما حتی در شرایط کنونی نیز از نظر درآمد خودروسازان در رتبههای بالای جهان قرار دارد.
بیامو؛ سودآورترین خودروساز لوکس
نمیتوانیم از غولهای خودرویی نام برده اما اسم بیامو را نبینیم! شرکت بیامو (BMW) آلمان از سازندگان مطرح خودروهای لوکس و اسپرت است که مالک برندهای بیامو، مینی و رولزرویس میباشد. این شرکت هرچند از نظر تعداد تولید کمتر از خودروسازان انبوهساز است، اما به دلیل قیمت بالاتر محصولات، درآمد بسیار زیادی کسب میکند. درآمد سالانه بیامو حدود ۱۳۰٫۱ میلیارد دلار تخمین زده میشود. این درآمد معادل رقمی نزدیک به ۳۵۷ میلیون دلار در روز میباشد که موجب شده تا بیامو در هر ساعت نزدیک به ۱۴٫۹ میلیون دلار درآمد داشته و درآمد ثانیهای آن نیز حدود ۴٫۱۵ هزار دلار باشد.
سودآوری بیامو نیز در زمره بهترینهای صنعت قرار دارد. به رغم افزایش هزینههای تحقیق و توسعه در زمینه خودروهای برقی، این برند در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۳ میلیارد دلار سود خالص کسب کرده است! حاشیه سود بیامو در بخش خودروسازی لوکس بسیار خوب بوده و این برند را در ردیف سودآورترین خودروسازان جهان قرار داده است.
درآمد سالانه: حدود ۱۳۰ میلیارد دلار
درآمد روزانه: ۳۵۷ میلیون دلار در روز
درآمد ساعتی: ۱۴٫۹ میلیون دلار در ساعت
درآمد ثانیهای: ۴٫۱۵ هزار دلار در هر ثانیه
بیامو نشان داده که با تکیه بر بازار خودروهای لوکس و مدیریتی هوشمند، میتوان حتی با تیراژ تولید کمتر نسبت به غولهای حجیم، درآمد و سود سرشاری کسب کرد. این شرکت همواره در بین ۱۰ خودروساز برتر دنیا از نظر درآمد قرار داشته است.
هیوندای و کیا؛ قدرتنمایی کره جنوبی
گروه خودروسازی هیوندای موتور که شامل دو برند بزرگ هیوندای و کیا میشود، نماینده کره جنوبی در فهرست پردرآمدترینهای خودروسازی است. اگرچه هیوندای و کیا به صورت شرکتی مجزا گزارش میشوند، اما به عنوان یک گروه در کنار هم جزو پنج خودروساز برتر جهان قرار میگیرند.
درآمد سالانه شرکت هیوندای موتور حدود ۱۱۸٫۹ میلیارد دلار و درآمد سالانه شرکت کیا حدود ۷۲٫۹ میلیارد دلار است. مجموع این دو، درآمدی در حدود ۱۹۲ میلیارد دلار در سال را برای گروه هیوندای رقم میزند. درآمد روزانه گروه هیوندای-کیا تقریباً ۵۲۶ میلیون دلار است و در هر ساعت حدود ۲۱٫۹ میلیون دلار کسب میکند. درآمد ثانیهای این گروه نیز حدود ۶٫۱ هزار دلار در ثانیه برآورد میشود.
هیوندای و کیا به واسطه تولید خودروهای اقتصادی و متوسط رو به بالا، حاشیه سود متوسطی دارند. سود خالص ترکیبی این دو شرکت در سالهای اخیر حدود ۶ تا ۱۰ میلیارد دلار در سال بوده است (برای مثال، هیوندای در سال ۲۰۲۲ حدود ۶٫۷ میلیارد دلار سود خالص داشت و کیا نیز چند میلیارد دلار سودآور بود). در کل، گروه هیوندای توانسته با استراتژی صادرات جهانی و توسعه محصولات متنوع، جایگاه خود را به عنوان یکی از خودروسازان جهانی پولساز تثبیت کند.
درآمد سالانه (هیوندای): حدود ۱۱۸٫۹ میلیارد دلار
درآمد سالانه (کیا): حدود ۷۲٫۹ میلیارد دلار
درآمد روزانه (مجموع): ۵۲۶ میلیون دلار
درآمد ساعتی (مجموع): حدود ۲۱٫۹ میلیون دلار
درآمد ثانیهای (مجموع): حدود ۶٫۱ هزار دلار
گروه هیوندای موتور با تکیه بر بازارهای آسیایی، اروپایی و آمریکایی و ارائه ترکیبی از خودروهای مقرونبهصرفه تا شاسیبلندهای گرانقیمت، توانسته است درآمد خود را به طرز چشمگیری افزایش دهد و اکنون در کنار بزرگان صنعت خودرو نام خود را به عنوان یک بازیگر عمده مطرح کند.
تسلا؛ پیشتاز نوآوری با درآمد روبهرشد
شرکت تسلا اگرچه از نظر درآمد هنوز به بزرگی غولهای سنتی صنعت خودرو نرسیده، اما به دلیل رشد سریع و حاشیه سود نسبتا بالا شایان ذکر است. تسلا به عنوان برترین سازنده خودروهای برقی دنیا در سال ۲۰۲۳ حدود ۷۷ میلیارد دلار درآمد داشت. این رقم تسلا را در رتبهیازدهم درآمد خودروسازان قرار میدهد، اما شتاب رشد آن چشمگیر است.
درآمد سالانه ۷۷ میلیارد دلاری به معنای حدود ۰٫۲۱۱ میلیارد دلار در روز یعنی ۲۱۱ میلیون دلار است. تسلا در هر ساعت حدود ۸٫۸ میلیون دلار درآمد کسب نموده و درآمد ثانیهای آن تقریباً به ۲٫۴ هزار دلار میرسد. نکته مهم در مورد تسلا، سودآوری فزاینده آن طی سالهای اخیر است. این شرکت در سال ۲۰۲۲ به سود خالص بیسابقهی ۱۲٫۶ میلیارد دلار دست یافت و در سال ۲۰۲۳ نیز علیرغم کاهش قیمت برخی مدلها، سود قابل توجهی کسب کرد.
حاشیه سود تسلا نسبت به بسیاری از خودروسازان سنتی بالاتر بوده و همین امر ارزش بازار تسلا را به مراتب بیشتر از شرکتهایی کرده است که درآمد بالاتری دارند. به عبارت دیگر، سرمایهگذاران به رشد آینده و مدل کسبوکار تسلا اعتماد بالایی دارند. هرچند فعلاً درآمد خودروسازان قدیمی مانند تویوتا و فولکسواگن بیشتر از تسلا است، اما نباید فراموش کرد که تسلا ظرف تنها یک دهه توانست خود را به جمع بزرگترین خودروسازان دنیا برساند و روند رشد آن ادامه دارد.
درآمد سالانه: حدود ۷۷ میلیارد دلار
درآمد روزانه: ۲۱۱ میلیون دلار در روز
درآمد ساعتی: حدود ۸٫۸ میلیون دلار در ساعت
درآمد ثانیهای: حدود ۲٫۴ هزار دلار در هر ثانیه
تسلا در کنار درآمد و سود فعلی، به واسطه نوآوری در خودروهای الکتریکی و فناوری خودران، نقشی کلیدی در آینده صنعت خودرو ایفا میکند. اگر این شرکت به رشد خود ادامه دهد، چه بسا طی چند سال آینده از نظر درآمدی نیز به رتبههای بالاتری صعود کند.
درآمد خودروسازان ایرانی چقدر است؟
پس از آشنایی با ارقام نجومی درآمد غولهای خودروسازی جهان، این سوال پیش میآید که درآمد خودروسازان ایرانی در چه سطحی است. خودروسازی ایران اگرچه در مقیاس جهانی کوچک محسوب میشود، اما در داخل کشور یکی از صنایع بزرگ با گردش مالی بالا است. در این بخش به دو خودروساز بزرگ ایران، یعنی ایرانخودرو و سایپا میپردازیم و تازهترین آمارهای مالی آنها را مرور میکنیم. توجه داشته باشید که درآمدهای ذکر شده برای شرکتهای ایرانی به تومان است و ارقام به دلیل تفاوت مقیاس اقتصادی، بسیار کوچکتر از همتایان جهانی به دلار به نظر میرسند.
ایرانخودرو؛ بزرگترین خودروساز ایران
شرکت ایرانخودرو به عنوان بزرگترین خودروساز خاورمیانه، سالانه صدها هزار دستگاه خودرو تولید میکند. درآمد خودروسازان ایرانی را نیز باید در مقیاس هزار میلیارد تومان سنجید. طبق آخرین صورتهای مالی سالانه منتهی به اسفند ۱۴۰۲، ایرانخودرو حدود ۲۵۴ هزار میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته است؛ که این رقم نسبت به سال قبل رشد قابل توجه ۳۵٪ را نشان میدهد.
اگر نرخ ارز را در حدود فعلی (۱ آذر ۱۴۰۴) در نظر بگیریم، درآمد سالانه ایرانخودرو تقریباً معادل ۵ تا ۶ میلیارد دلار است که اختلاف فاحشی با دهها میلیارد دلار درآمد خودروسازان جهانی دارد. با این حال، همین درآمد در داخل کشور رقم بسیار بزرگی است. ایرانخودرو با این درآمد روزانه به طور متوسط حدود ۷۰۰ میلیارد تومان فروش دارد که تقریباً ۲۹ میلیارد تومان در ساعت و ۸ میلیون تومان در ثانیه میشود (با فرض ۳۶۵ روز کاری) که برای یک شرکت ایرانی عدد چشمگیری است.
از منظر سودآوری، متأسفانه ایرانخودرو علیرغم درآمد بالا، زیانده بوده است. بنا بر گزارشهای رسمی، شرکت ایرانخودرو در سال ۱۴۰۲ حدود ۳۷ هزار میلیارد تومان زیان خالص ثبت کرده است. دلیل این موضوع فروش خودرو با قیمتی پایینتر از هزینه تمامشده (به علت قیمتگذاری دستوری) عنوان شده که باعث شده حاشیه سود منفی شود. به عبارت دیگر، هرچند ایرانخودرو پول زیادی از فروش خودرو به دست میآورد، هزینههای تولید و مالی آن بیشتر از درآمد بوده و در نهایت دچار زیان شده است.
سایپا؛ دومین خودروساز بزرگ ایران
شرکت سایپا دومین تولیدکننده بزرگ خودرو در ایران است. سایپا در سال ۱۴۰۲ نسبت به ایرانخودرو تولید و فروش کمتری داشته، اما همچنان درآمد قابل توجهی ایجاد کرده است. بر اساس گزارش عملکرد ۹ ماهه سال ۱۴۰۲، سایپا طی ۹ ماه حدود ۷۷٫۸ هزار میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۳۰٪ داشته است. بر این اساس میتوان برآورد کرد که درآمد سالانه سایپا در حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان باشد، یعنی تقریباً معادل ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ میلیارد ریال. درآمد روزانه سایپا به طور متوسط حدود ۲۷۴ میلیارد تومان (بر مبنای ۱۰۰ هزار میلیارد تومان سالانه) و درآمد ساعتی آن حدود ۱۱٫۴ میلیارد تومان برآورد میشود.
شرکت سایپا نیز همچون ایرانخودرو در سالهای اخیر زیانده بوده است. گزارشها نشان میدهد سایپا در سال مالی ۱۴۰۲ حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان زیان خالص (تلفیقی) داشته و زیان انباشته این شرکت به بیش از ۵۱ هزار میلیارد تومان رسیده است. این در حالی است که سایپا برای سال ۱۴۰۲ اهداف بلندپروازانهای داشت و مدیران آن هدف ۱۵۰ هزار میلیارد تومان درآمد را مطرح کرده بودند. هرچند اقدامات مثبتی مانند افزایش تولید و تکمیل خودروهای ناقص انجام شد که درآمد سایپا را تا مرز ۱۰۰ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۱ رساند، اما دستیابی به هدف ۱۵۰ همتی در سال ۱۴۰۲ محقق نگردید (نیمه نخست ۱۴۰۲ فقط ۴۸٫۳ همت درآمد حاصل شد).
برای مثال، در سال ۱۴۰۱ مجموع فروش ایرانخودرو و سایپا حدود ۲۴۷ هزار میلیارد تومان بود اما هزینه تمامشده تولید آنها حدود ۲۷۷ هزار میلیارد تومان شد و در نتیجه روی هم نزدیک ۳۰ هزار میلیارد تومان زیان عملیاتی داشتند.
جمعبندی درآمد خودروسازان جهانی
در این مقاله دیدیم که درآمد خودروسازان بزرگ جهان به ارقام حیرتآوری میرسد. شرکتهایی مانند تویوتا و فولکسواگن هر کدام سالانه نزدیک به ۳۰۰ میلیارد دلار درآمد دارند و در هر ثانیه هزاران دلار پول به حسابشان سرازیر میشود. خودروسازان مطرح دیگر از جمله مرسدس بنز، بیامو، جنرال موتورز، فورد، هیوندای-کیا و حتی تسلا نیز هر یک دهها تا صدها میلیارد دلار درآمد سالانه کسب میکنند که نشاندهنده مقیاس عظیم صنعت خودرو در جهان است. این شرکتهای جهانی عموماً سودآور هستند و توانستهاند از محل این درآمدهای نجومی، سودهای قابل توجه چند میلیارد دلاری در سال به دست آورند.
در مقابل، خودروسازان ایرانی مانند ایرانخودرو و سایپا نیز گردش مالی چند ده هزار میلیارد تومانی در سال دارند که در مقیاس داخلی بسیار بزرگ بوده اما به دلیل ساختارهای ناسالم اقتصادی، اغلب با زیان مواجهاند. ایرانخودرو با بیش از ۲۵۰ هزار میلیارد تومان درآمد سالانه، نتوانسته سودی شناسایی کند و سایپا نیز با حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان درآمد، گرفتار زیاندهی است. این مقایسه نشان میدهد که صرف بزرگی رقم درآمد تضمینی برای سودآوری نیست؛ بلکه مدیریت هزینه، قیمتگذاری صحیح و بهرهوری عوامل تعیینکننده سلامت مالی یک شرکت هستند.